นิยาม “กิจการเพื่อสังคม ”หรือ Social Enterprise (SE) จริงๆ ก็ไม่ยาก แต่อยากเห็นภาพให้ชัดกว่านี้

นิยาม “กิจการเพื่อสังคม ”หรือ Social Enterprise (SE)  
จริงๆ ก็ไม่ยาก แต่อยากเห็นภาพให้ชัดกว่านี้

  ในต่างประเทศนั้นมีคนทำกิจการเพื่อสังคมมากมาย ตั้งแต่ เจมี่ โอลิเวอร์ เชฟหนุ่มรูปหล่อแห่งเกาะอังกฤษที่เปิด 
  ภัตตาคาร Fifteen จุดประสงค์หลักเพื่อสร้างงานให้แก่เหล่านักโทษซึ่งพ้นโทษออกมาแล้ว แต่ยากที่พวกเขาเหล่า
  นั้นจะได้งานในสังคม ซึ่งที่นี่พวกเขามีโอกาสได้กลับมาทำงาน ด้วยการเป็นทั้งเป็นพนักงานเสิร์ฟ แคชเชียร์หรือ
  แม้กระทั่งพ่อครัว (www.jamieoliver.com)
 

  The Big Issue คือ นิตยสารรายสัปดาห์ที่ให้คนไร้บ้านเป็นผู้จำหน่าย โดยรายได้จากการขายครึ่งหนึ่งนั้นเป็นของ
  พวกเขา ส่วนกำไรที่เหลือนำไปเป็นทุนที่ The Big Issue Foundation องค์กรซึ่งช่วยเหลือผู้ไร้บ้านอย่างจริงจัง
  (www.bigissue.com)

  Divine Chocolate แบรนด์ช็อคโกแลตชื่อดังซึ่งถือเป็นสินค้าแฟร์เทรดตัวแรกของโลก มีเจ้าของหลักคือ
  เกษตรกรผู้ปลูกโกโก้แห่งประเทศกาน่า ทวีปแอฟริกา บริหารงานโดย Kuapa Kokoo สหกรณ์ซึ่งก่อตั้งโดยเหล่า
  เกษตรกรนั่นเอง (www.devinechocolate.com) หรือ Cafedirect บริษัทยักษ์ใหญ่ของอังกฤษกับธุรกิจแฟร์เทรด 
                                 ซึ่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มร้อน เช่น กาแฟ ชาและโกโก้ อย่างเป็นธรรมโดยเฉพาะกับผู้ผลิตซึ่งคือ ประเทศกำลัง
                                 พัฒนา 12 ประเทศ (www.cafedirect.co.uk)  

ดังนั้นจะเห็นได้ว่ากิจการเพื่อสังคมมีโมเดลที่หลากหลาย มีทั้งรูปแบบสินค้าและบริการ ขอยกเคสต่างประเทศอีกสักหน่อย เช่น ธุรกิจเกี่ยวข้องกับของเก๋ๆ อย่าง The Elvis & Kresse Organisation (EaKo) ที่แปรรูปบรรดาวัสดุเหลือใช้ เศษขยะต่างๆ กลายเป็นกระเป๋าถือหรือกระเป๋าสะพายมีสไตล์ นอกจากนี้ยังมีการบริจาค 50% จากกำไรที่ได้รับเพื่อช่วยเหลือเหล่าพนักงานดับเพลิงอีกด้วย (www.fire-hose.co.uk) Hill Holt Wood ศูนย์การเรียนรู้เรื่องสิ่งแวดล้อมตั้งอยู่ท่ามกลางหมู่ไม้บนเนื้อที่ 34 เอเคอร์ มีทั้งคอร์สการอบรมด้านวิชาชีพ การให้การศึกษา การจ้างงาน รวมถึงการสร้างผลิตภัณฑ์และบริการที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม (http://hillholtwood.com)  Central Surrey Health   ต้นแบบธุรกิจเพื่อสังคมด้านการดูแลสุขภาพของเด็กเล็กจนถึงผู้สูงอายุ พวกเขาให้บริการตั้งแต่ที่บ้าน โรงเรียนหรือคลินิก โดยทีมพยาบาลและนักบำบัดของชุมชน (www.centralsurreyhealth.nhs.uk) หรือ Green-works กับกิจการบริการจัดการเฟอร์นิเจอร์ออฟฟิศเก่าที่อยู่ในสภาพดีแต่กำลังจะถูกโละทิ้งไปจำหน่ายต่อแก่องค์กรการกุศลหรือหน่วยงานต่างๆ ในราคาลดกระหน่ำ (www.socialenterprise.org.uk)

  ส่วนของประเทศไทยเองนั้น ก็มีหลายตัวอย่างกิจการเพื่อสังคมที่น่าสนใจ อาทิ ไข่ไก่อุดมชัยฟาร์ม  โดยคุณ
  อุดมชัย แสงวัฒนกุล ผู้นำตลาดไข่ไก่ชีวภาพในประเทศไทย โดยเลี้ยงไก่ตามวิถีธรรมชาติ ไม่ใช้ยาปฏิชีวนะ
  ฮอร์โมนหรือสารเคมีใดๆ เพื่อจะได้ไข่ไก่ที่มีคุณภาพ ฉีกกรอบการเลี้ยงไก่ไข่แบบเดิมๆ และที่สำคัญไม่เป็นอันตราย
  ต่อผู้บริโภค(www.ploikai.com)  

  เป็นสุข โดย นพ.ก้องเกียรติ เกษเพ็ชร์ จากผู้บริหารโรงพยาบาลใหญ่ผันตัวมาเปิด คลินิกเป็นสุข ของตัวเองเพื่อให้
  คนไข้ทุกคนเข้าถึงการรักษาที่มีคุณภาพในราคาที่ถูกลง ผสมการแพทย์หลายแบบ ทั้งแผนปัจจุบัน สมุนไพร และ
  จำหน่ายผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพของท้องถิ่น รวมถึงสินค้าเกษตรอินทรีย์ที่ผู้ผลิตจะได้ราคาขายที่เป็นธรรมในชื่อ ร้าน
  เป็นสุข อีกด้วย (www.pensook.in.th)

  Be Magazine นิตยสารไลฟ์สไตล์ดูทันสมัยแต่ที่จริงแล้วก็เป็นกิจการเพื่อสังคม เมื่อ อารันดร์ อาชาพิลาส ได้รับ
  แรงบันดาลใจจาก Big Issue นิตยสารชื่อดังของประเทศอังกฤษเขากลับมาจึงลงมือทำ Be Magazine โดยให้ผู้ด้อย
  โอกาสหรือคนไร้บ้านเป็นผู้จัดจำหน่าย รายได้ส่วนหนึ่งก็มอบให้กับพวกเขาเหล่านั้นได้นำไปตั้งตัวต่อไป

ทั้งนี้ยังมีกิจการเพื่อสังคมของไทยที่น่าสนใจอีกมากมาย ลองคลิกเข้าไปในหัวข้อ ‘รู้จัก SE’ แล้วไปที่ ‘ตัวอย่าง SE ใน
ประเทศ’ จะพบตัวอย่างกิจการเพื่อสังคมของบ้านเราที่สร้างแรงบันดาลใจได้เป็นอย่างดี